Brandmeldinstallatie (deels) uitschakelen bij werkzaamheden: hoe doet u dat veilig?

U kunt een deel van de brandmeldinstallatie (BMI) tijdelijk uitschakelen als werkzaamheden anders een ongewenste melding veroorzaken. Dat deel van het gebouw is dan niet bewaakt. Neem de ruimte daarom buiten gebruik of tref aanvullende maatregelen. Leg alles vast in een plan van aanpak en in het logboek.

Wanneer schakelt u een deel van de installatie uit?

Er zijn twee situaties waarin een buitenwerkingstelling gebruikelijk is:

• tijdens onderhoud aan de installatie;
• bij werkzaamheden in een bewaakte ruimte die een melding kunnen veroorzaken, zoals lassen, schuren, vegen, schilderen of werk met veel stof.

Het doel is het voorkomen van ongewenste en onechte meldingen. Lasrook of stof lijkt voor een rookmelder op brand. Zonder uitschakeling gaat het alarm af, met misschien een ontruiming en een doormelding naar de brandweer.

Het in- en uitschakelen van melders en detectiezones hoort bij de dagelijkse bediening. Volgens de lesstof valt het buitenwerkingstellen van meldergroepen onder de verantwoordelijkheid van de gebruiker. In de praktijk voert de beheerder het uit.

Waarom mag dit niet te lang of te vaak?

Voor de BMI geldt een prestatie-eis voor systeembeschikbaarheid uit NEN 2535. Elk deel van de installatie moet op jaarbasis ten minste 99,7% beschikbaar zijn. Dat komt neer op ongeveer 26 uur uitval per jaar.

Elke buitenwerkingstelling telt mee in die berekening, net als storingen en onderhoud. Wie vaak of lang melders uitschakelt, komt snel in de buurt van die grens. De onderhouder berekent aan het einde van de onderhoudscyclus of de systeembeschikbaarheid voldoende was. Schakel daarom alleen uit wat echt nodig is, en zo kort als het werk toelaat.

Welke maatregelen treft u?

1. Neem de onbewaakte ruimte buiten gebruik

Een uitgeschakeld deel van de installatie bewaakt niets meer. In principe mag niemand die ruimten dan gebruiken. Dat is de eenvoudigste en veiligste oplossing.

2. Tref aanvullende maatregelen als gebruik toch nodig is

Soms kan een ruimte niet leeg blijven, bijvoorbeeld omdat de aannemer er juist aan het werk is. Dan treft de beheerder aanvullende maatregelen, zoals:

• extra controlerondes door eigen personeel of een brandwacht;
• afspraken waarmee derden, zoals de aannemer, medeverantwoordelijk worden voor de brandveiligheid.

3. Informeer zo nodig de bevoegde autoriteit

Een buitenwerkingstelling kan betekenen dat u de bevoegde autoriteit moet informeren over de onderbreking. Dat speelt vooral als de uitschakeling langer duurt dan voorgeschreven. Ook bij een voorgenomen gebruiksbeëindiging van de installatie kan informeren nodig zijn.

4. Leg alles vast

Zet de maatregelen in een plan van aanpak en noteer de buitenwerkingstelling in het logboek. Daarover hieronder meer.

Hoe bepaalt u welke maatregelen passen?

Er is geen vaste lijst die voor elk gebouw werkt. De maatregelen hangen af van:

Een melder uitschakelen in een afgesloten technische ruimte vraagt minder dan een hele afdeling in een gebouw waar mensen slapen of hulp nodig hebben. De beheerder bepaalt de maatregelen aan de hand van NEN 2654-1 of een vooraf uitgevoerde risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).

Wat zet u in het plan van aanpak?

Een plan van aanpak maakt zichtbaar wat er gebeurt en wie wat doet. Het is ook uw bewijs richting de bevoegde autoriteit en de inspectie-instelling. Een praktisch plan bevat in ieder geval:

• welk deel van de installatie wordt uitgeschakeld, per detectiezone of melder;
• de reden en de verwachte duur;
• welke ruimten buiten gebruik zijn, of welke aanvullende maatregelen gelden;
• wie de controlerondes loopt en hoe vaak;
• welke afspraken er met de aannemer zijn gemaakt;
• of en wanneer de bevoegde autoriteit is geïnformeerd;
• wie de installatie na afloop weer inschakelt en controleert.

Het laatste punt wordt vaak vergeten. Het plan helpt om na afloop alles terug te brengen in nominale staat. Een melder die na het werk uit blijft staan, is een onbewaakte ruimte zonder dat iemand het weet.

Wat noteert u in het logboek?

Leg elke buitenwerkingstelling vast met het begin, de genomen maatregelen en het einde. Het logboek is toegankelijk voor de beheerder, de onderhouder en het bevoegd gezag. Bij het onderhoud gebruikt de onderhouder deze gegevens om de systeembeschikbaarheid te berekenen.

Praktische tips voor de beheerder

• Spreek met aannemers af dat zij werk met stof, rook of hitte vooraf melden.
• Schakel per detectiezone of per melder uit, niet meer dan nodig.
• Controleer na het inschakelen op de brandmeldcentrale (BMC) dat er geen uitschakelingen meer actief zijn. Bij een uitschakeling geeft de BMC een signaal en een melding op het scherm.
• Bespreek geplande buitenwerkingstellingen in het voorgesprek met de onderhouder.

Hulp nodig?

Het veilig uitschakelen en weer inschakelen van een BMI is een vast onderdeel van de e-learning voor beheerders. Wilt u het beheer liever overdragen, dan leest u bij beheer uitbesteden wat Dutch Fire Safety Group daarin voor u kan doen. Zie ook de taken van de beheerder voor het complete overzicht.