Is een beheerder voor de brandmeldinstallatie verplicht?

Ja. Heeft uw gebouw een brandmeldinstallatie (BMI), dan moet de gebruiker of eigenaar een of meer beheerders aanwijzen. Dat staat in NEN 2654-1, de norm voor beheer, controle en onderhoud van een BMI. Voor de ontruimingsalarminstallatie (OAI) geldt hetzelfde via NEN 2654-2.

Waar komt de verplichting vandaan?

De keten loopt in een paar stappen.

1. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) bepaalt wanneer een gebouw een BMI moet hebben. Het Bbl stelt ook eisen aan de kwaliteit van de installatie en verwijst daarvoor naar de geldende NEN-normen.
2. Voor beheer, controle en onderhoud is dat NEN 2654-1. Die norm legt de verantwoordelijkheid bij de gebruiker of eigenaar: hij zorgt voor het beheer, de periodieke controles en het preventief onderhoud.
3. De norm vraagt de gebruiker daarom om een of meer beheerders aan te wijzen die zijn opgeleid en geïnstrueerd voor die taak.

Daarnaast moeten controle, beheer en onderhoud aantoonbaar volgens NEN 2654-1 en NEN 2654-2 gebeuren. Op basis van die normen is ook een onderhoudscontract met een onderhoudsbedrijf verplicht.

Het Bbl bepaalt ook of een installatie een inspectiecertificaat nodig heeft. Een onafhankelijk inspectiebureau beoordeelt de installatie dan op drie aspecten: bouwkunde, installatie en organisatie. Bij dat laatste gaat het om de vraag of de installatie adequaat wordt beheerd. Zonder beheerder is dat lastig aan te tonen.

Wanneer heeft een gebouw een BMI?

De meeste installaties zijn een gevolg van het Bbl. Of een BMI verplicht is en hoe uitgebreid hij moet zijn, hangt af van:

• de gebruiksfunctie van het gebouw;
• de gebruiksoppervlakte;
• de gebruikshoogte;
• of de gebruikers zelfredzaam zijn;
• de omstandigheden van de gebruikers, zoals wakend of slapend.

Een BMI kan ook door de verzekeraar worden geëist, of door de eigenaar zelf, bijvoorbeeld om de bedrijfscontinuïteit te bewaken. Alle eisen komen samen in één Programma van Eisen (PvE). Lees meer in wat een brandmeldinstallatie is en hoe hij werkt.

Aan welke eisen moet de beheerder voldoen?

NEN 2654-1 stelt twee eisen aan de beheerder:

• hij heeft de vakbekwaamheid die nodig is voor het beheer van de BMI;
• hij is geïnstrueerd over zijn taken en over de gevaren van onjuist handelen.

In de praktijk betekent dit dat de beheerder twee soorten kennis nodig heeft. Hij moet weten hoe de installatie werkt. En hij moet weten hoe de interne en externe alarmopvolging is geregeld: wie wordt gealarmeerd, wanneer gaat er een melding naar de meldkamer en wat doet de bedrijfshulpverlening (BHV).

Een goede beheerder heeft bij voorkeur affiniteit met brandbeveiliging. Hij kan risico's signaleren en afwegen, en hij begrijpt waarom een snelle en correcte opvolging van een alarm zo zwaar weegt.

Wat houdt de verplichting in de praktijk in?

Een beheerder aanwijzen is niet genoeg. Het gaat om het werk dat daarna volgt. De beheerder:

• bedient de installatie dagelijks en handelt meldingen af;
• voert de periodieke controles uit: maandelijks, na vier en acht maanden en jaarlijks;
• houdt het logboek bij;
• instrueert het personeel over het voorkomen van onechte en ongewenste meldingen;
• is aanspreekpunt voor brandweer, onderhouder en verzekeraar;
• informeert de bevoegde autoriteit als dat nodig is, bijvoorbeeld wanneer een deel van de installatie langer buiten werking is dan voorgeschreven.

Een volledig overzicht vindt u in wat een beheerder brandmeldinstallatie doet.

Wat zijn de gevolgen als er geen beheerder is?

Zonder beheerder gebeuren de controles uit NEN 2654-1 niet. Dat merkt u op meerdere plekken.

• Bij de inspectie. De inspecteur beoordeelt ook de organisatie rond de installatie. Ontbrekend beheer kan het inspectiecertificaat in gevaar brengen.
• Bij het onderhoud. Punten uit het onderhoudsrapport die de nominale staat niet raken, vallen onder de verantwoordelijkheid van de beheerder. Ze tellen wel mee voor het certificaat. Als niemand ze oppakt, blijven ze liggen.
• Bij ongewenste meldingen. NEN 2535 stelt een maximum aan het aantal ongewenste en onechte meldingen. Wordt dat overschreden, dan kan het bevoegd gezag handhavend optreden. Goede registratie in het logboek is de basis om dat te voorkomen.
• Bij de systeembeschikbaarheid. De BMI moet op jaarbasis voor elk deel ten minste 99,7 procent beschikbaar zijn. Storingen die niemand opvolgt, gaan van die marge af.

Mag u het beheer uitbesteden?

Ja. De gebruiker mag het beheer zelf doen of laten doen door een aangewezen beheerder. Die beheerder hoeft geen eigen medewerker te zijn. Ook de beheerder mag taken uitbesteden, zolang de uitvoerder minimaal dezelfde kennis heeft als de beheerder zelf. De dagelijkse bediening mag onder verantwoordelijkheid van de beheerder worden gedaan door opgeleide mensen op locatie.

Wel blijft de gebruiker eindverantwoordelijk. Leg daarom vast wie de beheerder is, wie hem vervangt en hoe u bereikbaar bent bij een melding. Een afweging tussen zelf doen en uitbesteden vindt u in beheer uitbesteden of zelf doen.

Hulp nodig?

Wilt u zelf een medewerker als beheerder aanwijzen, dan biedt de e-learning Beheerder brandmeldinstallatie de kennis die daarvoor nodig is, volledig online en afgesloten met een examen. Liever geen eigen beheerder? Dan kunt u het beheer uitbesteden aan Beheerder Brandmeld.