NEN 2654-1 en NEN 2654-2: wat staat erin?

NEN 2654 is de norm voor beheer, controle en onderhoud van brandbeveiligingsinstallaties. Deel 1 gaat over brandmeldinstallaties, deel 2 over ontruimingsalarminstallaties. De norm legt vast wie wat doet, hoe vaak de beheerder en de onderhouder controleren en wat er in het logboek komt.

In dit artikel leggen we de inhoud in eigen woorden uit. De normtekst zelf is auteursrechtelijk beschermd. Wilt u de exacte formuleringen, dan heeft u de norm zelf nodig.

Welke normen gelden er voor een brandmeldinstallatie?

Het Nederlands Normalisatie-instituut (NEN) geeft de normen uit. Voor de beheerder zijn er twee soorten.

Daarnaast is er de Europese productnormreeks NEN-EN 54. Die gaat over de kwaliteit en de onderlinge compatibiliteit van de onderdelen van een brandmeldinstallatie (BMI) en ontruimingsalarminstallatie (OAI).

Of een gebouw een BMI moet hebben, staat niet in NEN 2654. Dat bepaalt het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Zie ook is een beheerder brandmeldinstallatie verplicht?.

Het doel: de nominale staat

De hele norm draait om één begrip: de nominale staat. Dat is de technische en functionele werking van de installatie zoals bij oplevering, of na de laatste wijziging, binnen wat de productspecificaties toestaan. Onderhoud is in de norm alles wat nodig is om die staat gedurende de hele gebruiksduur te handhaven en te herstellen. Meer daarover in wat is de nominale staat?.

Wie doet wat?

De norm onderscheidt een aantal rollen.

• De gebruiker is de eigenaar of verantwoordelijke van de installatie. Hij moet ervoor zorgen dat beheer, periodieke controle en preventief onderhoud plaatsvinden. Hij moet ook één of meer beheerders aanstellen en sluit een onderhoudsovereenkomst met de onderhouder.
• De beheerder voert het beheer namens de gebruiker uit. Hij heeft de juiste kwalificaties en vakbekwaamheid en is geïnstrueerd over zijn taken en de gevaren van verkeerd handelen.
• De onderhouder is het onderhoudsbedrijf met de nodige productkennis. In de meeste gevallen is dat hetzelfde bedrijf als het branddetectiebedrijf.

De beheerder mag taken uitbesteden. Periodieke controles, preventief onderhoud en de bediening die daarbij hoort mogen worden gedaan door iemand met minstens dezelfde kennis als de beheerder. De dagelijkse bediening mag hij laten doen door opgeleide personen op locatie. Meer over de rol leest u in de taken van de beheerder.

Wat NEN 2654-1 van de beheerder vraagt

De beheerder controleert de BMI op vaste momenten. Hoe vaak precies hangt ook af van de installatie en het gebruik. Een vuile of risicovolle ruimte vraagt meer aandacht dan een schone.

De jaarlijkse controle zet echte sturingen in gang. Doe die daarom altijd in overleg met de leverancier, en bij voorkeur samen met de onderhouder.

Verder mag de beheerder enkele kleine reparaties zelf doen, volgens de voorschriften van de fabrikant. Het gaat om uitwendig reinigen, het vervangen van uitwisselbare optische indicatoren en het vervangen van breekbare elementen van handbrandmelders. Het overige is werk voor de onderhouder.

Wat NEN 2654-1 van de onderhouder vraagt

De onderhouder voert minimaal één keer per jaar de periodieke controle en het preventief onderhoud uit. Vaker kan nodig zijn bij vervuilende omstandigheden, bij ruimten die moeilijk of onder strikte voorwaarden toegankelijk zijn, of bij zeer schone ruimten. Met een onderhouds-risico-inventarisatie en evaluatie (ORI&E) en in overleg met de fabrikant kan van de basisregel worden afgeweken.

Bij het onderhoud controleert, meet, reinigt en regelt de onderhouder de onderdelen bij volgens de fabrikant. Hij vervangt waar nodig onderdelen en legt afwijkingen vast. Ook berekent hij de werkelijk gehaalde prestatie-eisen volgens NEN 2535: voor ongewenste en onechte meldingen en voor de systeembeschikbaarheid. De functionele beproeving gebeurt samen met de beheerder.

De onderhouder stelt een onderhoudsplan op. Daarin staan onder meer de omvang van de installatie, de frequentie van het onderhoud en het toegestane aantal onechte en ongewenste meldingen.

Communicatie en documentatie

De norm vraagt een gesprek tussen beheerder en onderhouder voordat het onderhoud begint. Onderwerpen zijn onder meer wijzigingen in gebouw, gebruik en alarmorganisatie, de logboekmeldingen, de prestatie-eisen, het veiligstellen van sturingen en het informeren van de meldkamer.

De gebruiker legt voor de onderhouder documenten klaar. Denk aan het logboek, het Nederlandstalige bedieningsvoorschrift, plattegronden, blokschema’s en functiematrices, het Programma van Eisen (PvE) en eerdere onderhoudsrapporten. Wat er in het logboek moet, leest u in het logboek van de brandmeldinstallatie.

Wat NEN 2654-2 toevoegt voor de OAI

Deel 2 werkt hetzelfde, maar dan voor de ontruimingsalarminstallatie. De beheerder controleert maandelijks de ontruimingscentrale en de bedieningspanelen en de doormelding van storingen. Elke vier en acht maanden kijkt hij onder meer naar de signaalgevers, eventuele stil-alarmmiddelen zoals piepers, het ontruimingsplan en de ontruimingszones. Het is handig om de controles van BMI en OAI te combineren.

Hulp nodig?

De norm lezen is één ding, hem toepassen in uw gebouw is iets anders. In de e-learning leert u wat NEN 2654-1 en NEN 2654-2 van u vragen en hoe u dat in de praktijk doet. Wilt u het beheer volgens deze normen laten uitvoeren, kijk dan bij beheer uitbesteden.